ASG Facebook Group |ASG Twitter |ASG Instagram |ASG Pinterest |ASG Flickr |ASG YouTube

Auschwitz-Birkenau

Łąki we wsi Babice, gdzie rozrzucano ludzkie prochy

Podobóz Blechammer

Podobóz Monowitz

Rajsko Greenhouses

Rajsko Greenhouses

Szklarnie w Rajsku

Jeziora w Harmężach, do których wrzucano prochy z krematoriów

Dworzec kolejowy w oświęcimiu

Tannenwald IG Farben Werk Kamp V

arrow
arrow

Krupp Union

Na północnym krańcu Industriehof SS wykorzystało niewolniczą pracę więźniów do budowy obiektu, który miał przejść do historii pod nazwą Fabryki Kruppa (Krupp Union) – było to największe przedsiębiorstwo przemysłowe związane z obozem koncentracyjnym w Auschwitz (także pośród podobozów, gdzie wielkością przewyższało nawet fabrykę porcelany w Bobrku niedaleko Oświęcimia, która należała do Siemensa). Liczba więźniów tam pracujących miała w końcu dojść do 1200 osób, kiedy to fabryka przeszła pod zarząd Weichsel-Union-Metallwerke w październiku 1943 roku.

Budynek dawnej centrali Kruppa
Budynek dawnej centrali Kruppa
Zdjęcie: Michael Challoner ©

Więźniowie Auschwitz zostali wysłani tam do pracy przy produkcji części do broni. Fabryka mogła już funkcjonować w marcu 1943 roku, ale przez serię nalotów bombowych na główną fabrykę Kruppa w mieście Essen jej otwarcie się przesunęło w czasie. Planowana miesięczna produkcja wynosiła ponad 500.000 detonatorów artyleryjskich. Zarząd Fabryki Kruppa doszedł do porozumienia z komendantem Auschwitz Rudolfem Hössem: jeżeli nadzorcy wyznaczeni przez Fabrykę dojdą do wniosku, że więźniowie nie pracują zbyt ciężko lub że jeżeli dojdzie do sabotażu, to kara zostanie wykonana na terenie samej Fabryki. Otwarcie Fabryki przesunęło się jeszcze o 2 miesiące, w związku z czym do lipca pracowało tam 200 więźniów, chociaż hala mogła pomieścić ponad 1500 robotników.

Problemy trwały jednak nadal i niska produktywność sprawiła, że przedstawiciele wojska, które podpisało z Kruppa wiele kontraktów, straciło cierpliwość. W rezultacie nakazano im wyniesienie się z budynku. Obiekt zajęł koncern Weichsel-Union-Metallwerke produkujący bezpieczniki.

Do produkcji detonarów potrzebny był między innymi proch, który był obiektem zainteresowania ruchu oporu. Żydowskie kobiety szmuglowały małe ilości prochu, chowając go pomiędzy ciałami zmarłych, które były wywożone do krematoriów. Członkowie Sonderkommando byli poinformowali o nim i dzięki temu udało im się uzbierać wystarczającą ilość prochu do wyprodukowania granatow, użytych przez nich w czasie rewolty siódmego października 1944 roku; efektem powstania Sonderkommando było zniszczenie krematorium IV.

Robotnicy cywilni pracowali obok więźniów. Mieszkali oni w budynku naprzeciwko, znanym jako Zivilarbeiterlager lub Gemeinschaftslager. W tych obiektach znajdują się teraz mieszkania prywatne. 

Po wojnie obiekt ten wykupiony został przez przedsiębiorstwo zajmującę się naprawianiem samochodów. Dokonano wtedy pewnych zmian na dachu budynku, co jest dosyć dobrze widoczne, kiedy porówna się ówczesne zdjęcia z fotografiami z tak zwanego albumu budowy KL Auschwitz, obecnie znajdującego się w zbiorach Yad Vashem. Badacz historii obozu, Marek Rawecki uważa, że tylko metalowy szkielet w budynku jest oryginalny. Kilka lat obiekt ten nie był używany, dopieto w 2001 roku został wykupiony przez korporację Itlagroup, która chciała wybudować tam swoje biura. Ich plany związane z przemianą tego terenu i utworzenia nowych miejsc pracy nigdy nie zostały jednak zrealizowane, a fabryka stoi nieczynna do dnia dzisiejszego. Główne biura Kruppa znajdują się na północ od budynku fabryki i od czasów wojny prawie w ogóle się nie zmieniły; po jej zakończeniu utworzono tam mieszkania socjalne. Obecnie znajdują się tam mieszkania prywatne. Duża kotłownia na zachód od Kruppa została zburzona na przełomie XX i XXI wieku, a dzisiaj na jej miejscu można zobaczyć jedynie ruiny. 

W 2016 roku Marek Rawecki został poproszony o zaproponowanie właścicielowi obiektu planu nowego zagospodarowania tego terenu, biorąc pod uwagę szczególną historię tego miejsca oraz chęć utworzenia tam czegoś przydatnego dla lokalnej społeczności. Propozycja Pana Raweckiego zostanie tutaj przedstawiona w najbliższym czasie.

Mapa przedstawiająca lokalizację fabryki Kruppa i budynku centrali
Mapa przedstawiająca lokalizację fabryki Kruppa i budynku centrali
Projekt mapy: Michael Challoner ©
         
Widok na halę produkcyjną fabryki Kruppa dzisiaj
Widok na halę produkcyjną fabryki Kruppa dzisiaj
Zdjęcie: Michael Challoner ©

Spis źródeł

Informacje na temat źródeł, z których korzystaliśmy przy prowadzeniu badań nad strefą przemysłową Auschwitz znajdziesz tutaj.

Newsletter ASG

Zapisz się na newsletter Auschwitz Study Group (ASG). Będziemy Cię regularnie informować o naszych kolejnych projektach, najnowszych publikacjach oraz nowych funkcjonalnościach na stronie internetowej. Newsletter dostępny jest w języku angielskim.
Po zapisaniu się otrzymasz od nas wiadomość e-mail z linkiem potwierdzającym subskrypcję (prosimy o sprawdzenie skrzynki „Spam” w razie potrzeby). Jeśli potrzebujesz pomocy, skontaktuj się z nami pod adresem: admin@auschwitzstudygroup.com