ASG Facebook Group |ASG Twitter |ASG Instagram |ASG Pinterest |ASG Flickr |ASG YouTube

Auschwitz-Birkenau

Łąki we wsi Babice, gdzie rozrzucano ludzkie prochy

Podobóz Blechammer

Podobóz Monowitz

Rajsko Greenhouses

Rajsko Greenhouses

Szklarnie w Rajsku

Jeziora w Harmężach, do których wrzucano prochy z krematoriów

Dworzec kolejowy w oświęcimiu

Tannenwald IG Farben Werk Kamp V

arrow
arrow

Lager IV: Dorfrand (później Buna Monowitz)

Obóz dla: robotników cywilnych, później dla Żydów
Liczba więźniów: około 11.000
Lagerführer obozu: Heinrich Schwarz

Zmiana, która nastąpiła w Lager IV Dorfrand jest chyba jedną z najbardziej intrygujących zmian w historii całego kompleksu IG Farben. Obóz początkowo utworzono dla około 5000 robotników cywilnych. Decyzja z 1942 roku związana była z rozpoczęciem buduowy 3-go głównego obiektu kompleksu KL Auschwitz – Auschwitz II lub Buna Monowitz. Dorfrand później przekształcony został w Buna Monowitz, gdzie pracowali głównie Żydzi. 


Dowiedz się więcej o przemysłowych podobozach Auschwitz.


Ogromny kontrast między warunkami panującymi w obozie dla Żydów oraz tymi panującymi w obozie dla robotników cywilnych jest świetną ilustracją dla faktu, jak bardzo firmie IG Farben zależało na zmniejszeniu liczby baraków oraz na tym, żeby obóz ten jak najbardziej przypominał ten w Birkenau. Pierwotnie obóz przeznaczny został dla robotników cywilnych, więc wyglądem przypominał inne obozy pracy. Dzięki temu w barakach zamontowano ogrzewanie, które działało i którym się zajmowano. W swoim oświadczeniu wspomina o tym Józef Wrona, który pracował tam jako robotnik cywilny, zajmujący się pracami konserwatorskimi. Obóz otoczony był betonowymi słupami, tak jak inne obozy pracy, ale zamiast zwyczajowego ogrodzenia pomiędzy poszczególnymi słupami zamontowano tam drut kolczasty. Znajdowało się tam więcej wież strażniczych niż w innych obozach. Zaplanowana rozbudowa obozu nigdy nie została zrealizowana, chociaż liczba więźniów wzrosła aż do 11.000 do 1944 roku. Śmiertelność była wysoka, a IG Farben zależało na tym, aby wpływać na esesmanów, aby ci zmuszali więźniów do cięższej pracy bez konieczności zwiekszania ich racji żywnościowych. Ci, którzy nie mogli już pracować, zostalu wysyłani do obozu głównego, żeby zginąć w komorach gazowych, chociaż szacuje się, że około 1500 osób zginęło w Monowicach. Niektórzy zostali tam straceni, pobici, powieszeni albo zmarli w skutek ran odniesionych w czasie pracy.

Po wojnie na terenie Monowitz utworzono małą wieś. Lokalna ludność postanowiła upamiętnić to miejsce poprzez ufundowanie małego pomnika, który zlokalizowany został w samym środku byłego obozu.

 

Świadectwa więźniów obozu Dorfrand

Przeczytaj wspomnienia Michaliny Gratki

Przeczytaj wspomnienia Józefa Wrony

 

Istniejące pozostałości poobozowe

Wielu ludzi zainteresowanych zwiedzeniem tego obozu zostało źle poinformowanych przez Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, że nie istnieją żadne widoczne pozostałości po obozie w Monowicach. Jednakże zachowało się takich pozostałości więcej niż w przypadku Leonhard Haag.

Zachowały się następujące obiekty (stan na rok 2016): stołówka obozowa, bunkry przeciwlotnicze SS, murowane baraki SS, pojedyńcze schrony przeciwlotnicze (około 7 z nich), kilka fragmentów po barakach więźniarskich, fragment drogi i bramy obozowej oraz jedyny słup ogrodzenia.

Mapa przedstawiająca rozkład baraków i innych budynków obozowych w Dorfrand
Mapa przedstawiająca rozkład baraków i innych budynków obozowych w Dorfrand
Projekt mapy: Michael Challoner ©

 

Więźniowie maszerujący do pracy przez bramę obozu w Monowicach
   
Jeden z ostatnich pojedyńczych schronów przeciwlotnicznych
   
Pozostałości po kantynie w obozie w Monowicach, teraz znajduje się tam dom prywatny
    Zdjęcie 1.
Więźniowie maszerujący do pracy przez bramę obozu w Monowicach
Zdjęcie pochodzi z kolekcji USHMM

Zdjęcie 2.
Jeden z ostatnich pojedyńczych schronów przeciwlotnicznych
Zdjęcie: Michael Challoner ©

Zdjęcie 3.
Pozostałości po kantynie w obozie w Monowicach, teraz znajduje się tam dom prywatny
Zdjęcie: Michael Challoner ©

 

Spis źródeł

Informacje na temat źródeł, z których korzystaliśmy przy prowadzeniu badań nad tym obozem pracy IG Farben znajdziesz tutaj.

Newsletter ASG

Zapisz się na newsletter Auschwitz Study Group (ASG). Będziemy Cię regularnie informować o naszych kolejnych projektach, najnowszych publikacjach oraz nowych funkcjonalnościach na stronie internetowej. Newsletter dostępny jest w języku angielskim.
Po zapisaniu się otrzymasz od nas wiadomość e-mail z linkiem potwierdzającym subskrypcję (prosimy o sprawdzenie skrzynki „Spam” w razie potrzeby). Jeśli potrzebujesz pomocy, skontaktuj się z nami pod adresem: admin@auschwitzstudygroup.com