ASG Facebook Group |ASG Twitter |ASG Instagram |ASG Pinterest |ASG Flickr |ASG YouTube
„Obok martwego ciała leżał kawałek chleba... (...) Zabieram chleb od tego ciała... Zabieram też parę butów, które mogę sprzedać. Dzięki temu mogę wykupić sobie miejsce do życia. Mogę wykupić sobie miejsce do spania. Dzięki temu chlobowi kupiłam sobie trochę dostępu (do umycia się). Twoja miska była twoim życiem, bez miski nie mogłeś zjeść.”
Kitty Hart, „Return to Auschwitz”
(Przeczytaj wywiad z Kitty Hart)

Żywienie w obozach – kampania na Instagramie

Rzeźba autorstwa Mieczysława Stobierskiego – „Głód” („The Hunger”)
Rzeźba autorstwa Mieczysława Stobierskiego – „Głód”
Zdjęcie: Jarosław Fiedor, członek Auschwitz Study Group

Jedzenie rozprowadzane w Auschwitz ciągle się zmieniało i często zależało od danego dnia. Mówiąc o Auschwitz, nie mamy na myśli tylko Auschwitz I i Auschwitz-Birkenau, ale także cały system podobozów oraz świadectwa dotyczące trudności związanych z głodem.

Niektóre prace wykonywane przez więźniów pozwalały im na zwiększenie ich dziennych racji żywnościowych, zwłaszcza na obszarach rolnych, gdzie zajmowano się głównie uprawą roślin oraz magazynowaniem zebranych plonów, warzyw i owoców. Mimo to, nie zawsze było to wybawieniem od głodowania. Przykładowo, w podobozie w Harmężach, który skupiał się na żywym inwentarzu – zgodnie z relacjami więźniów – pracujące w nim osoby były tak wychudzone, iż postrzegali często innych więźniów jako „jedzenie”.


Przeczytaj podsumowanie naszego projektu na Instagramie dotyczącego żywienia w systemie obozów Auschwitz.


Członkini Auschwitz Study Group @anettebjorkman poprosiła nas na Instagramie o przygotowanie wpisów związanych z oficjalnymi obozowymi regulacjami dotyczącymi jedzenia rozprowadzanego w KL Auschwitz, z codziennymi posiłkami, tego jak esemani i więźniowe funkcyjni kradli jedzenie od innych więźniów, a także wpisy na temat kuchni działających w głównych obozach oraz w podobozach, paczek żywnościowych, stołówek, sposobów na „organizowanie” sobie jedzenia oraz dokładnych opisów posiłków, jakie więźniowe otrzymywali na codzień.

Czytaj więcej:

 

Lagier to głód – podsumowanie

Ivan, sowiecki POW, który popadł w obłęd z powodu warunków panujących w obozie
Sowiecki więzień wojenny (POW), 15-letni Ivan, który popadł
w obłęd z powodu warunków panujących w obozie. Ivan
stracił 50% swojej wagi sprzed wojny z powodu głodu
Zdjęcie pochodzi z kolekcji USHMM

Zagłada ludzkich istnień, którą przeprowadzano w obozach, dotyczyła zarówno psychicznego, jak i fizycznego wyniszczania więźniów i bazowała na pozbawianiu ich wszystkiego, czego się dała. Każda jednostka pozbawiana była swojej tożsamości, kontaktów z bliskimi i swoich zwyczajów, a jednocześnie jako więzień każdy człowiek żył w stanie ciągłego głodu, będąc pozbawionym podstawowego środka do przeżycia. Primo Levi napisał:

Ale jak ktokolwiek mógł marzyć, że nie jest głodny? Lagier to głód: sami jesteśmy głodem, żyjącym głodem... głodem.

We wszystkich świadectwach pamięć o głodzie jest nieustannie obecna: była to rzecz, na której więźniowie cały czas się skupiali, w związku z czym nie myśleli o innych. Głód był kluczową kwestią w sposobie traktowania więźniów przez opraców, także w gettach. Oczywiście istniały sposoby na otrzymanie dodatkowych porcji jedzenia, zorganizowanie ich sobie z pomocą szczęśliwców zajmujących bardziej prominentne stanowiska w obozie. W zależności od cech i zdolności każdej jednostki można w związku z tym mówić o różnych stopniach głodu, ale jakiekolwiek zorganizowanie sobie dodatkowego pożywienia było zawsze rozwiązaniem jedynie prowizorycznym i tymczasowym. Paradoksalnie, wyzyskiwanie więźniów w ramach ciężkich robót nie zmieniało kwestii pozbawiania ich jedzenia: osoby pracujące niewolniczo utrzymywały racje żywnościowe, które tylko podtrzymywały ich na granicy głodu, ponieważ priorytetem było zniszczenie więźniów, jako że można było łatwo zastąpić ich kolejnymi, na co wskazują wysokie liczby ofiar działań nazistów.