ASG Facebook Group |ASG Twitter |ASG Instagram |ASG Pinterest |ASG Flickr |ASG YouTube

Geneza podobozów

Auschwitz rozrosło się w skutek decyzji o znaczeniu ekonomicznym, która miała ogromny wpływ na to, jak cały ten kompleks miał się rozwijać. SS-Reichsführer Heinrich Himmler nakazał utworzenie przedsiębiorstw rolniczych i przemysłowych w miastach oraz wioskach znajdujących się w pobliżu Auschwitz. Tym samym obóz miał również się rozwinąć, aby mógł pomieścić jeszcze więcej więźniow. 

Mała sieć rozgałęzień Auschwitz – tak zwanych podobozów  wkrótce zaczęła się rozwijać. Pierwsze takie miejsca powstały w tak zwanej strefie interesów obozu, w wioskach Babice, Brzezinka, Budy, Harmęże, Pławy i w Rajsku. Niektóre z podobozów – Pławy, Brzezinka, Harmęże – znajdowały się kilka minut drogi pieszo od KL Auschwitz II Birkenau. Budy i Rajsko oddalone były o kilka kilometrów. 

Dopiero z upływem czasu podjęto decyzjęo tym, aby więźniowie mieszkali tuż obok miejsc swojej pracy. Jednym z powodów tej decyzji był przede wszystkim fakt, że więźniowie byli zmęczeni jeszcze przed rozpoczęciem pracy, gdy musieli przejść na nogach piętnaście kilometrów; bez względu na panujące warunki atmosferyczne mieli na sobie tylko drewniaki i drelichowe pasiaki. Powołano komendantów podobozów, którzy ciągle odpowiadali jednak przed administracją Auschwitz. 


Czytaj więcej na temat zapomnianych nazistowskich obozów na terenie Europy.


Inne podobozy znajdujące się na terenach przemysłowych Górnego Śląska wkrótce także zostały utworzone. Istniały już też szlaki komunikacyjne między nimi. Więźniowie z Auschwitz zostali przydzielani do budowy podobozów wokół fabryk, gdzie mieli pracować. 

Grupy więźniów, czasami stworzone z ludzi wybranych ze względu na ich umiejętnośći, później przesyłano do przemysłowych podobozów, aby pracowali na przykład w kopalniach, rafineriach ropy naftowej, wytwórniach amunicji czy w firmach produkujących cement. 

Wiele z tych podobozów było założone na stałe i funkcjonowały nawet do ewakuacji Auschwitz na początku 1945 roku. Niektóre z nich były budowane tylko tymczasowo. Obozy związane z pracą w leśnictwie, konserwacją budynków, wyburzaniem ich czy koleją były tworzone na takiej samej zasadzie jak te związane z rolnictwem lub przemysłem.   

W polskiej wiosce Monowice utworzono KL Auschwitz III Monowitz. Przeszedł on do historii jako największy podobóz Auschwitz, a znajdowało się tam ponad 10.000 więźniów. W 1943 nastąpiła zmiana w administracji. Obóz macierzysty Auschwitz miał przejąć kontrolę nad podobozami związanymi z rolnictwem, a podobozy przemysłowe zlokalizowane na Górnym Śląsku miały znadować się pod administracją KL Auschwitz III Monowitz.

Szacuje się, że w 1944 w systemie ponad 45 podobozów pracowało 41.500 osób. Z małymi wyjątkami, warunki mieszkalne były lepsze niż w Birkenau, ale racje żywnościowe ciągle były bardzo niskie. Więźniowie pracujący w gospodarstwach SS mieli możliwość zorganizowania dodatkowego jedzenia, co dawało im większe szanse na przeżycie. Należy jednak pamiętać, że organizowanie dodatkowego jedzenia było najczęściej karane śmiercią. 

 

Przeczytaj o:

   

Auschwitz Sub-Camps
Kliknij na grafikę, aby zobaczyć mapę podobozów Auschwitz w obecnych granicach państw
© Michael Challoner

Podobozy KL Auschwitz:

Altdorf                           Althammer
(Wirtschaftshof) Babitz                           (Wirtschaftshof) Birkenau
Bismarckhütte                           Blechhammer
Bobrek                           Brünn
Budy – obóz męski                           Budy – obóz kobiecy
Buna Monowitz                           Charlottegrube
(Aussenkommando) Chelmek                           Eintrachthütte
Freudenthal                           Fürstengrube
Gleiwitz I                           Gleiwitz II
Gleiwitz III                           Gleiwitz IV
Golleschau                           Günthergrube
Harmense                           Hindenburg
Hubertushütte                           Janinagrube
Jawischowitz                           Kobier
Lagischa                           Laurahütte
Lichtewerden                           Neu-Dachs
Neustadt                           (Wirtschaftshof) Plawy 
Radostowitz                           Raisko
Solahütte (SS Hütte Porabka)                           Sonderkommando Kattowitz
Sosnitz                           Sosnowitz I
Sosnowitz II                           2 SS Bauzug
Trzebinia                           Tschechowitz-Bombensucherkommando
Tschechowitz-Vacuum